Hướng Dẫn Cách Bày Trí Mâm Ngũ Quả Ngày Tết – Bàn Tay Nghệ Thuật

“Hướng Dẫn Cách Bày Trí Mâm Ngũ Quả Ngày Tết 2024: Sắc Màu Văn Hoá Từ Ba Miền Bắc, Trung, Nam”

Mâm ngũ quả, vật cúng linh thiêng, không chỉ là nét truyền thống mà còn là biểu tượng tâm linh không thể thiếu trên bàn thờ tổ tiên trong dịp Tết. Tuy nhiên, sự đa dạng văn hoá và phong tục ẩm thực đã tạo nên những cách bày trí mâm ngũ quả độc đáo tại các vùng miền trong nước. Hãy cùng Realviet khám phá mâm ngũ quả ngày tết nhé.

1. Mâm ngũ quả là gì?

Mâm ngũ quả là một khái niệm truyền thống, thường xuất hiện vào dịp Tết Nguyên Đán tại Việt Nam, biểu tượng cho sự phồn thịnh và may mắn. Thông thường, mâm này được chưng bày trên bàn thờ tổ tiên hoặc trên bàn tiếp khách, trở thành một phần quan trọng trong không khí lễ hội.

mâm ngủ quả ngày tết
Mâm ngũ quả với số lượng 5 tượng trưng cho Ngũ Phúc Lâm Môn

Năm loại trái cây khác nhau trên mâm ngũ quả không chỉ thể hiện sự đa dạng mà còn chứa đựng những ý nghĩa tinh thần sâu sắc. Từ tên gọi đến màu sắc và cách sắp xếp, mỗi chi tiết đều được cân nhắc để truyền đạt ước nguyện và hy vọng của gia chủ.

Ngày nay, việc bày biện mâm ngũ quả không chỉ là một phong tục tâm linh mà còn trở thành một nghệ thuật trang trí, đem đến không gian tươi mới và phúc lợi cho mọi người trong dịp lễ quan trọng nhất của năm.

2. Ý nghĩa mâm ngũ quả ngày tết ba miền

“Mâm Ngũ Quả: Tượng Trưng Ngũ Phúc Lâm Môn Trong Văn Hóa Việt Nam”

Mâm ngũ quả, với 5 loại trái cây khác nhau, không chỉ là một phần của phong tục truyền thống mà còn có ý nghĩa sâu sắc được đề cập trong kinh Vu Lan Bồn, với hình ảnh tượng trưng trái cây 5 màu.

bày trí mâm ngũ quả 3 miền
Mâm ngũ quả 3 miền ” Bắc – Trung – Nam”

Trong văn hóa Việt Nam, con số 5 mang theo mình mong muốn được ngũ phúc lâm môn:

  • Phú (Giàu Có): Biểu tượng cho sự thịnh vượng và giàu có.
  • Quý (Sang Trọng): Đại diện cho phẩm chất tốt đẹp và sang trọng.
  • Thọ (Sống Lâu): Nguyên tắc của cuộc sống lâu dài và khỏe mạnh.
  • Khang (Sức Khỏe): Ý nghĩa của sức khỏe vững mạnh.
  • Ninh (Bình An):Mong muốn cho cuộc sống bình yên và hòa thuận.

Mâm ngũ quả không chỉ là biểu tượng tâm linh mà còn là cách để mỗi gia đình truyền đạt những ước nguyện và hy vọng cho năm mới.

cách bày trí mâm ngũ quả ngày tết
“Mâm Ngũ Quả Tượng Trưng 5 Thiện Căn trong Phật Giáo và Ý Nghĩa của Từng Loại Trái Cây”

Trong Phật Giáo, mâm ngũ quả không chỉ là biểu tượng tâm linh mà còn mang đến những ý nghĩa sâu sắc thông qua nguyên tắc “ngũ thiện căn”. Mỗi loại trái cây được chưng trên mâm ngũ quả vào dịp Tết đều mang những ý nghĩa riêng, gắn liền với nguyên tắc này:

  • Quả Bưởi, Dưa Hấu: Căng tròn, tươi mát, hứa hẹn một năm mới đủ đầy và may mắn.
  • Trái Hồng, Quýt: Sắc đỏ cam rực rỡ, tượng trưng cho sự may mắn và thành đạt.
  • Trái Lê:  Ngọt ngào, ý nghĩa cho cuộc sống suôn sẻ và thuận lợi.
  • Trái Lựu: Nhiều hạt, mong muốn con cháu nhiều, hạnh phúc vườn trồng.
  • Trái Đào: Thể hiện sự thăng tiến trong sự nghiệp.
  • Trái Mai: Ngụ ý cho việc con gái sẽ có hạnh phúc hôn nhân.
  • Trái Táo (Táo Đỏ): Mang ý nghĩa về sự phú quý.
  • Thanh Long: Tượng trưng cho sự gặp hội và thịnh vượng.
  • Quả Trứng Gà Hình Trái Đào Tiên:** Thể hiện lộc trời ban xuống.
  • Dừa: Âm tương tự như “vừa” trong tiếng miền Nam, ý nghĩa là không thiếu.
  • Sung: Mong muốn sự sung túc ở mọi mặt, từ sức khỏe đến công việc và tình yêu.
  • Đu Đủ: Mang đến sự đầy đủ và phồn thịnh.
  • Xoài: Âm na ná như “xài” theo kiểu miền Tây, ý nghĩa cầu mong cả năm tiêu xài không thiếu thốn.
Bạn sẻ quan tâm:  Hướng dẫn trang trí bàn thờ Tết Nguyên Đán

Mâm ngũ quả miền Bắc

mâm ngũ quả ngày tết của người miền bắc
Mâm ngũ quả ngày Tết ở miền Bắc

Ở miền Bắc Việt Nam, mâm ngũ quả không chỉ là biểu tượng của nét truyền thống mà còn là tổng hòa của niềm tin, ước mong và tâm linh. Một mâm ngũ quả được bày trí đẹp và chuẩn mực cần đảm bảo đầy đủ loại trái cây theo quy tắc Ngũ hành và màu sắc rực rỡ nhưng vẫn hài hòa. Dưới đây là một số nguyên tắc và ý nghĩa cụ thể trong việc bày biện mâm ngũ quả của người dân miền Bắc:

  • Kim – Màu trắng
  • Mộc – Màu xanh lá
  • Thủy – Màu đen
  • Hỏa – Màu đỏ
  • Thổ – Màu vàng

Mâm ngũ quả thường được bày theo nguyên tắc đặt nải chuối xanh ở dưới cùng để đỡ lấy toàn bộ các loại quả khác. Bưởi hoặc phật thủ thường đặt chính giữa mâm, và các loại quả khác như đào, hồng, quýt được sắp xếp xung quanh. Ở những chỗ trống có thể xen kẻ ớt và quất để tạo điểm nhấn đẹp mắt. Mâm ngũ quả không chỉ là nét trang trí tinh tế mà còn là biểu tượng của lòng kính trọng và ước nguyện cho một năm mới tràn đầy may mắn và hạnh phúc.

Mâm ngũ quả Miền Trung

mâm ngũ quả người miền trung
Mâm ngũ của người miền Trung không câu nệ hình thức

Vùng đất trung bộ thường xuyên phải đối mặt với thiên tai, bão lụt và hạn hán, khiến cho đất đai thiếu dinh dưỡng và khó trồng cây trái. Do đó, mâm ngũ quả của người miền Trung thường mang đặc điểm giản dị, không quá quan trọng về hình thức, chỉ cần lòng thành là đủ.

Những loại trái cây thường xuất hiện trên mâm ngũ quả của người miền Trung bao gồm:

– Thanh long
– Chuối
– Dưa hấu
– Mãng cầu
– Dứa
– Sung
– Cam
– Quýt
– …

Mâm ngũ quả miền Nam

Người miền Nam trang trí mâm ngũ quả theo phong tục “Cầu sung vừa đủ xài,” hy vọng một năm mới đầy đủ, phồn thịnh. Mâm ngũ quả này bao gồm 5 loại quả:

Bạn sẻ quan tâm:  Top 6 Thiết Bị Dọn Nhà Thông Minh Đón Tết

– Mãng cầu
– Sung
– Dừa
– Đu đủ
– Xoài

mâm ngũ quả ngày tết của người miền nam
Mâm ngũ quả của người miền Nam với các loại trái cây ” Cầu dừa đủ sài sung”

Ngoài ra, người miền Nam tránh thờ cúng một số loại trái cây có tên gọi tiếng Việt có âm thanh gần giống với từ có ý nghĩa không may, như chuối (Chúi nhủi, làm ăn không phất lên được), lê (lê lết, đổ bể, dễ thất bại), cam, quýt (Quýt làm cam chịu),…

Truyền thống trang trí mâm ngũ quả ở miền Nam thường bắt đầu bằng việc đặt đu đủ, dừa và xoài lên trước do chúng có hình dáng lớn và trọng lượng, giúp đỡ các loại quả khác không bị đổ. Sau đó, các loại quả khác được sắp xếp lần lượt trên mâm.

3. Cách bày trí mâm ngũ quả ngày tết để cả năm gặp may mắn

Cách bày mâm ngũ quả 1

Nguyên liệu

  • 12 quả quýt
  • 5 quả xoài
  • 1 quả vú sữa
  • 1 quả phật thủ
  • 1 quả thanh long
  • 1 quả lê
  • 1 quả táo
  • 8 quả ớt
  • Quất (tùy ý muốn)

Cách thực hiện

  • Bước 1: Đầu tiên, ta sẽ đặt quýt vào trong lòng dĩa.
  • Bước 2: Sau đó trên thành dĩa thì đặt xen kẽ 1 quả xoài với 1 quả quýt.
  • Bước 3: Tiếp đến, đặt thanh long ở giữa (phía trên quýt), xung quanh là vú sữa, phật thủ, táo, 1 quả quýt và lê để giữ thanh long đứng vững.
  • Bước 4: Cuối cũng, đặt ớt vào giữa xoài và quýt ở thành dĩa, quất thì trang trí vào những khoảng trống sao cho đẹp mắt là được.

Cách chưng mâm ngũ quả (cách 1)Chưng mâm ngũ quả theo kiểu này vừa đơn giản nhưng lại đẹp mắt

Thành phẩm

Thành phẩm mâm ngũ quả chưng theo cách 1

Cách bày trí mâm ngũ quả 2

Nguyên liệu

  • 14 quả quýt
  • 1 quả dưa hấu
  • 1 quả lê
  • 1 quả phật thủ
  • 1 quả táo
  • 4 quả xoài
  • 1 quả vú sữa
  • 10 quả ớt
  • Quất ( tùy ý thích)

Cách thực hiện

Bước 1: Sắp xếp quýt đầy ở xung quanh và đặt dưa hấu vàu giữa.

Bước 2: Để đảm bảo dưa hấu không bị lật, đặt phật thủ và quả lê bên cạnh, với xoài và quýt phía trước và phía sau.

Bước 3: Tiếp theo, đặt một quả táo và một quả vú sữa bên cạnh dưa hấu ở phía trên đĩa.

Bước 4: Cuối cùng, để ớt xung quanh đĩa giữa những quả quýt và quất, điều chỉnh vị trí sao cho tạo ra một bức tranh mâm tráng lệ và hấp dẫn.

Cách bày trí mâm ngũ quả (cách 2)
Bạn hãy làm lần lượt theo thứ tự từng bước nhé!

Thành phẩm

Thành phẩm mâm ngũ quả chưng theo cách 2

Cách bày trí mâm ngũ quả 3

Nguyên liệu

  • 1 nải chuối
  • 1 quả mãng cầu
  • 2 quả táo
  • 1 quả lê
  • 10 quả quýt
  • 2 quả vú sữa
  • 1 quả phật thủ
  • 1 quả thanh long
  • 2 quả xoài
  • Ớt, quất ( tùy ý muốn)

Cách thực hiện

Bước 1: Bắt đầu bằng việc đặt nải chuối vào giữa đĩa.

Bước 2: Xung quanh phía dưới nải chuối, thêm 1 quả xoài, 2 quả vú sữa và 2 quả táo đối xứng hai bên ở mặt trước.

Bước 3: Bên cạnh nải chuối, đặt 2 quả quýt xếp chồng lên nhau mỗi bên.

Bước 4: Mặt sau của mâm, đặt quả thanh long lên giữa nải chuối, xung quanh là quả xoài, quả phật thủ và quả lê. Bố trí các quả quýt phía dưới để giữ cho mâm trở nên ổn định.

Bạn sẻ quan tâm:  Giá Bao Nhiêu Cho Bộ Chăn Ga Gối Đệm Năm 2024? Cập Nhật Mới Nhất!

Bước 5 Cuối cùng, đặt phía sau là quả mãng cầu, xung quanh thành dĩa là những quả ớt và quất sao cho đẹp mắt.

Cách bày trí mâm ngũ quả ngày tết cách 3

Thành phẩm

Thành phẩm mâm ngũ quả chưng theo cách 3

4. Một số lưu ý cần tránh khi bày trí mâm ngũ quả ngày Tết

Mâm ngũ quả thường được trang trí theo thuyết Ngũ hành của phương Đông để mang lại ý nghĩa tốt. Khi chọn trái cây để bày trên mâm ngũ quả, bạn cần tuân thủ nguyên tắc về màu sắc tương ứng với Ngũ hành:

cách bày trí mâm ngũ quả ngày tết theo ngũ hành

1. Kim – Màu trắng: Dưa lê trắng, lê trắng, …

2. Mộc – Màu xanh lá:Dưa hấu, chuối xanh, xoài xanh, đu đủ xanh, mãng cầu, trái na, trái sung, trái dừa, …

3. Thủy – Màu đen:Nho đen, vú sữa, hay các trái cây có màu sậm tối.

4. Hỏa – Màu đỏ: Táo đỏ, trái hồng, trái dừa lửa, thanh long, …

5. Thổ – Màu vàng:Cam vàng, quýt vàng, dưa hấu vàng, dưa lê vàng, xoài chín, phật thủ, …

Sai lầm khi chưng quá 5 quả:

Khi trang trí mâm ngũ quả, tránh chọn quá 5 loại trái cây vì có thể tạo ra sự chệch lệch về màu sắc, không đúng với nguyên tắc của Ngũ hành.

Loại hoa quả và trái cây ngày càng đa dạng hơn rất nhiều, tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc bày tất cả chúng lên mâm ngũ quả. Nhiều người mong muốn bày nhiều loại quả hơn, nhưng quan trọng nhất là phải nhớ rằng mâm ngũ quả chỉ nên chứa các loại quả, không nên thêm vào đó hoa hoặc bất kỳ thực phẩm nào khác.

cách bày trí mâm ngũ quả ngày tết
Hình ảnh mâm ngũ quả ngày Tết đẹp

Ngoài ra, để trái cây trông tươi mới và hấp dẫn, bạn có thể lau sạch vỏ ngoài của chúng bằng giấy ướt và sau đó phết một lớp dầu ăn mỏng để tạo bóng loáng, giúp bảo quản trái cây lâu hơn.

5. Cách chọn các loại quả bày trí mâm ngũ quả trong ngày Tết

Để tạo ra một mâm ngũ quả đẹp, tươi mới, và có thể giữ lâu, người tiêu dùng cần đặc biệt chú ý đến quy trình chọn lựa, đặc biệt là khi mua trái cây cho mâm ngũ quả. Dưới đây là một số hướng dẫn cụ thể:

bày trí mâm ngũ quả ngày tết

1. Chọn quả mới chín: Lựa chọn những quả cây mới chín tới để đảm bảo màu sắc tươi tắn và giữ được lâu hơn trên mâm ngũ quả.

2. Chọn quả chắc tay, không bị dập, trầy xước: Kiểm tra kỹ lưỡng trạng thái của quả, chọn những quả không bị dập, trầy xước để đảm bảo tính thẩm mỹ và giữ được hình dáng đẹp cho mâm.

3. Giữ cuống và lá: Chọn những quả có cuống và lá vẫn đều tốt, vì chúng không chỉ làm cho mâm trông đẹp mắt mà còn giúp trái cây giữ độ tươi mới lâu hơn.

4. Không rửa quả: Tránh rửa quả trực tiếp trước khi bày mâm ngũ quả, vì điều này có thể làm tăng khả năng héo hoặc hỏng nếu có nước đọng lại trên bề mặt của quả.

cách bày trí mâm ngũ quả ngày tết

Mặc dù có sự đa dạng trong cách bày mâm ngũ quả tại từng vùng miền, tuy nhiên, mục đích chung trên hết vẫn là thể hiện lòng thành kính đối với tổ tiên và cội nguồn. Chúng ta mong đợi một năm mới an khang, hạnh phúc, và đầy đủ.

Sưu tầm: Kim Ngọc
Liên hệ quảng cáo 0898 994 289

371 Views

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *